Alles is fragment

Vorige week vroeg ik Rien -de gepensioneerde geestelijk verzorger wiens baan ik heb overgenomen bij Laurens- of hij door het werk spiritueler is geworden. Hij moest er even over nadenken. Uiteindelijk kwamen we tot de conclusie dat je door dit werk je meer bewust wordt van de beperktheid van ons weten. We zijn beperkte wezens in ruimte en tijd. Wat daarbuiten is kunnen we niet kennen.

Juist deze week las ik Morgan, een liefde van auteur Bas Steman. Deze autobiografische roman start met een paniekaanval als de hoofdpersoon (een journalist) gaat parachutespringen met collega’s. Lichamelijke sensaties en herinneringen die hij niet kan plaatsen en die hem totaal van de kaart brengen. Hij blijkt op onverklaarbare wijze verbonden te zijn met Morgan, een 24-jarige Britse soldaat die tijdens een parachutesprong sneuvelt bij de slag om Arnhem. Vriendin Anne vertegenwoordigt in de roman de spirituele stem; zij gelooft dat zielen blijven bestaan en in een ander stoffelijk lichaam kunnen verder reizen. Vriend Thom is de tegenstem: de stem van de wetenschap, van de scepticus die de ervaringen vanuit de neuropsychologie verklaart. Naast deze hedendaagse verhaallijn, loopt het verhaal van Morgan en zijn verloofde Bytrys in 1940 in Engeland. Een liefde die over de dood heen blijft bestaan. De twee verhaallijnen kruisen elkaar als de ik-persoon naar Wales afreist en de zus van Morgan bezoekt.

Het duurde even voordat ik gegrepen werd door het verhaal (er zitten ook wat saaie stukken in) maar uiteindelijk boeide de zoektocht van Steman mij toch, zijn worsteling tussen gevoel en verstand, en misschien nog wel meer de vragen die hij oproept. Wie zijn we in de kern? Is onze ziel sterfelijk? Zou er een parallelle werkelijkheid bestaan waar we af en toe een fragment van kunnen ervaren? Ik geloof daar wel in en houd ook van dat idee. 

Op onze trouwkaart stond de laatste strofe van dit gedicht van Abel Herzberg uit zijn novelle Drie Rode Rozen:

Want alles is fragment

Al door het zeggen van het woord
Deelt men, scheidt men en schendt
Het al omvattende, dat men niet kent,
Dat ik aanwezig weet, of alleen maar vermoed, Dat ik niet uitspreken kan en toch uitspreken moet, Dat mij beheerst, dat mij te luisteren gebiedt,

En als ik zoek en luister, dan vind ik het niet. Een troost blijft:

Er is in ieder woord een woord,
Dat tot het onuitspreekbare behoort; Er is in ieder deel een deel
Van het ondeelbare geheel, Gelijk in elke kus, hoe kort,
Het hele leven meegegeven wordt.

1 thought on “Alles is fragment

  1. Mooi Mirjam.

    Het gedicht van Abel Herzberg gaat al heel lang met mij mee.
    Ik verbind “want alles is fragment” vaak met “zien, soms, even” van Huub Oosterhuis.
    En toch….. Ik zal er zijn!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *