De Onderwerping

Voor onze leesclub las ik de Onderwerping van Michel Houellebecq. Het boek is verwarrend, maar de situatie rond het verschijnen is met recht absurd te noemen. Op de dag van de aanslag op Charlie Hebdo stond Houellebecq op de cover van het blad en stond er een interview met hem in. Het boek zou een felle aanval op de islam zijn. Cartoonisten en journalisten werden vermoord terwijl ze hierover vergaderden.

De Onderwerping vertelt over een eenzame, aan droevige seks verslaafde professor aan de Sorbonne in Parijs. Het is aan de vooravond van de verkiezingen 2022. De (fictieve) Moslimbroederschap verslaat Marine le Pen en Frankrijk verandert binnen een paar maanden in een moslim-staat. Het idee wat Houellebecq uitwerkt is spannend: het land van de vrijheid, gelijkheid en broederschap verandert geruisloos in een land waar de “sharia-light” wordt ingevoerd inclusief polygamie voor mannen. Ik vond het niet erg geloofwaardig dat alle burgers (waarvan de helft vrouw..) stilzwijgend akkoord gaan met deze omwenteling. Het boek bevat niet alleen islam-kritiek. Het hekelt misschien nog wel meer de westerse samenleving.

Christiaan Weijts van de Groene Amsterdammer merkt op dat er een verwantschap tussen Houellebecq en de islam is:

Allebei zijn ze fel gekant tegen de consumptiemaatschappij en andere verworvenheden van het vrije Westen. Allebei geloven ze dat dit systeem ten dode is opgeschreven. En zolang er geen eigen alternatief vanuit het Westen komt tegen de malaise zal een religie in dat gat springen, is de hypothese van deze roman.

De analyse is prikkelend. Maar Houellebecq heeft wel een heel zwartgallig mens-en wereldbeeld. Enerzijds is er de cynische, intellectueel zonder enige vorm van zingeving, en een moslim die aast op islamisering van heel Europa. De hele wereld hangt aan elkaar van macht en opportunisme. Ik heb toch de hoop -en de ervaring -dat er tegenkrachten zijn; mensen waar je aan op kunt trekken, ontwikkelingen die hoopgevend zijn (zoals de overwinning van Macron) en vormen van levensbeschouwing die meer zijn dan een rechtvaardiging van eigenbelang.

Houellebecq staat bekend als een ‘bezopen provocateur’ waar je voor of tegen bent. Ik zou niet graag een avondje met hem doorzakken, maar –eerlijk is eerlijk- zijn boek zorgde wel voor een zeer boeiende gespreksavond.

 

 

Share on FacebookTweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *