Do you really care?

Bovenop in mijn weekendtas naar Oerol zat het magistrale boek de Ondergrondse Spoorweg van Colson Whitehead. Het bekroonde boek gaat over de 15-jarige Cora -slavin op een katoenplantage in Georgia- die haar lot in eigen hand neemt. Ze vlucht met hulp van ‘de ondergrondse spoorweg’, de aanduiding voor het geheime netwerk dat slaven van zuid naar noord loodste in de 19e eeuw. Whitehead vertaalt dit letterlijk tot een ondergrondse trein, en neemt je als lezer mee op deze levensgevaarlijke tocht. De roman is razend spannend en je wordt –net als Cora- opgejaagd door slavenjagers, geschokt door het buitenissige geweld en verbouwereerd door de algehele rassenscheiding en discriminatie. Ook schetst de auteur pijnlijke paralellen met de actualiteit. Blanken werden opgehitst en bang gemaakt voor (de wraak van) zwarten. Een zuidelijke senator waarschuwt: ‘In het donker, zei hij, lag het zwarte schoelje op de loer om de vrouwen en dochters van brave burgers te onteren.’

Met deze passage vers in het hoofd stapte ik aan wal en bezocht als eerste de voorstelling A seat at the table. Ik werd direct geconfronteerd met het feit dat slavernij dan wel tot het verleden behoort, maar dat alledaags racisme bepaald nog niet verdwenen is..

De initiatiefnemer van dit stuk -Samir Amini- houdt Nederland een spiegel voor. Amini en drie andere acteurs vertellen over het expliciete maar vooral ook sluipende racisme waarmee zij te maken krijgen. Over een zwemcoach die denkt dat alle zwarten zinken, over Jack Spijkerman die Humberto Tan beledigt door een grap te maken (“je bent niet alleen zwart, je bent nog dom ook”) en over Humberto Tan die hier als een aangepaste Bounty (zwart van buiten, wit van binnen)  sociaal wenselijk op reageert.


Ik, als blanke in een bijna helemaal wit publiek, voelde me aangesproken en soms ook wat ongemakkelijk. De voorstelling gaf op een prikkelende -maar ook heel geestige en ontroerende manier- stof tot nadenken en napraten. Samir eindige met een krachtig lied met de terugkerende zin: ‘Eerste stap is erkennen van het hebben van een probleem’

Volkskrant recensent Annette Embrechts reageerde:

Stap één is benoemen. Stap twee: serieus nemen. En stap drie: eerlijk antwoord geven op de vraag: do we really care?

 

 

Share on FacebookTweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *