Laatste vrienden

Een dame van 102 uit het verpleeghuis zei vorige week: Voel eens onder je stoel. Ik haalde een fles wijn tevoorschijn. ‘Lekker opdrinken met je man‘ Toen ze hoorde dat Siem koning in het kerstspel ging spelen, moest ik een set oude kersthangers meenemen: ‘Neem mee, ik heb kerstboom noch kleuter!

Oude mensen spelen de hoofdrol in de trilogie van Jane Gardam. Kerst 2017 startte ik met ‘Een onberispelijke man’ over de oude rechter Edward Feathers. Vorig jaar las ik het tweede deel ‘Een trouwe vrouw’ over zijn deugdzame vrouw Betty. En de afgelopen dagen was het slotstuk ‘laatste vrienden’ aan de beurt over zijn aartsrivaal en haar geheime liefde: Terry Veneering.

Het mooie van Gardam vind ik dat ze niets uitlegt of expliciet maakt, maar al lezend krijg je inzicht hoe mensen zijn geworden tot wie ze zijn. En dat allemaal in een ultieme Britse setting en schrijfstijl: sober en soms onderkoeld grappig. Dit laatste deel start met de begrafenis van Edward Feathers. Betty en Terry zijn niet lang daarvoor gestorven. Je blikt terug door de ogen van hun laatste vrienden (eigenlijk vrij onbeduidende bijfiguren uit de andere delen). Gardam schrijft ontroerend over de onvermijdelijke eenzaamheid van de ouderdom. Wat gebeurt er als je alle begrafenissen van je vrienden moet meemaken? Oude Dulcie praat tegen zichzelf en haar overleden man:

“De kwestie is dat ik als eenzame weduwe in een groot leeg huis met nog maar weinig vrienden (ik heb geen zakdoek bij me) niemand meer heb om die dingen mee te bespreken. Dat is de pijn van het verlies. De gevoelens verdwijnen niet, al begint het verstand te verschrompelen en te verdwalen”

Sommige mensen hebben het voorgevoel dat ze de bejaarde leeftijd nooit zullen bereiken zoals Marien (hopelijk heeft hij ongelijk). Maar ik zie mezelf wel voor me als gerimpeld oud vrouwtje. Het zou fijn zijn als ik zoveel levenstijd zou krijgen, maar tegelijk vrees ik de ouderdom om precies die dingen die Dulcie noemt.

Gelukkig heeft van het concert des levens niemand een program, zo stond al boven het orgel bij mijn oma te lezen.

En daarom geniet ik nu samen met mijn -nog lang niet bejaarde- man van de gekregen fles en knipogen de antieke kersthangers me toe.

1 thought on “Laatste vrienden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *