Never let me go

Bij ’t licht van de kerstboom las ik ‘Laat me nooit alleen’ van Nobelprijs winnaar Kazuo Ishiguro. Hoofdpersoon Kathy blikt terug op haar jeugd op een Engelse kostschool. Ze heeft alledaagse kinder-herinneringen, beschrijft intense puber-vriendschappen maar toch klopt er iets niet. Zo wordt er nooit over ouders gerept, moeten de kinderen iedere maand een medische keuring ondergaan en rust er op roken een absoluut taboe. Langzaam maar zeker wordt duidelijk dat het hier niet om gewone kinderen gaat, maar om een groep menselijke klonen die worden klaargestoomd om orgaandonor te worden..

Een surrealistisch en weerzinwekkend gegeven. Toch is –volgens Hans Bouman van de Volkskrant- het echte thema van dit boek niet de ethiek van klonen en orgaandonatie maar de vraag in welke mate je kinderen moet en kunt beschermen tegen de werkelijkheid van het ‘echte’ of ‘volwassen’ leven. Er zijn volgens mij  veel thema’s uit dit boek te halen, maar bij mij blijft 1 passage hangen. En daarin wordt wel degelijk een ethische kwestie aan de orde gesteld. Wanneer Kathy en haar vriend Tommy na jaren hun bejaarde docent opzoeken, krijgen ze iets van het waarom van hun bestaan te horen:

‘Hoe kun je vragen van een wereld die kanker als geneesbaar is gaan beschouwen, hoe kun je een dergelijke wereld vragen die genezing te vergeten en terug te gaan naar de tijd van de onwetendheid? Er was geen weg meer terug. Hoe aangenaam mensen zich ook voelden vanwege jullie bestaan, veel en veel zwaarder woog voor hen dat hun echtgenoten, hun ouders, hun vrienden niet stierven aan kanker, ALS en hartkwalen. En dus werden jullie heel lang verborgen gehouden, en de mensen deden hun best niet aan jullie te denken. Dachten ze wel aan jullie, dan probeerden ze zichzelf ervan te overtuigen dat jullie anders waren dan wij. Dat jullie minder menselijk waren en dat het er dus niet toe deed’ .

Voor mij is de belangrijkste vraag die het boek oproept: wat is menselijkheid en medemenselijkheid? Als medemenselijkheid betekent teruggaan in je ontwikkeling of in welvaart, ben je dan bereid om in te leveren? En daarop verder peinzend: steunt onze welvaart hier in het westen niet op het feit dat er een ongelijkheid is tussen mensen? Houden wij die ongelijkheid misschien –bewust of onbewust- in stand? En sluiten we onze ogen ook liever voor tweederangsburgers die in een parallelle werkelijkheid leven? En dan is de metafoor van Ishiguro misschien wel helemaal niet zo absurd als op het eerste gezicht lijkt.

Kortom; een fascinerend boek, maar comfortabel is het geenszins. Het schuurt aan alle kanten. En ach, dat mag ook best een beetje in deze tijd van reflectie.

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Share on FacebookTweet about this on TwitterPin on PinterestShare on Google+Share on LinkedInEmail this to someone

Één reactie op “Never let me go

  1. Mooie analyse Mirjam !
    Misschien is het in deze periode van welvaart en overvloed, naast de groeiende ongelijkheid tussen medemensen, voor ons allemaal van belang daar enigszins de rem op te zetten. Want die hang naar meer is op termijn niet houdbaar.

    Fijne feestdagen….

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *