Wees onzichtbaar

“In de tijd dat de eerste springers te pletter vielen van onze flat, begon mijn vader aan zijn nachtelijke pleziertochten door Amsterdam.”

Dit is de eerste zin van ‘Wees onzichtbaar’, de roman waarmee Murat Isik in 2018 de Libris literatuurprijs won. De eerste zin schetst direct waar Metin Muslu -de jonge hoofdpersoon- mee moet dealen: het verval van de Bijlmer waar hij als 5-jarig jongetje komt wonen en het tirannieke en egoïstische gedrag van zijn vader.

Isik kan prachtig vertellen en ik heb het 600 pagina’s tellende boek zonder enige hapering uitgelezen. Een coming-of-age roman van een tijdgenoot van me. Isik werd in 1977 geboren. Ik in 1979. Het tijdsbeeld is herkenbaar; Michael Jackson, Night Rider en de Hulk. Maar ik groeide op in een liefdevol gezin in een rustig dorp, en hij groeide op met een gewelddadige vader in de Bijlmermeer.

Koninginnedag in Driebruggen, 1986

De Bijlmer kwam de Nederlandse huiskamers binnen via televisiebeelden van de Bijlmerramp in 1994. Ik weet nog dat lang onduidelijk was hoeveel slachtoffers er waren door de vele illegale bewoners in de flats. Ik kon mij als tiener geen enkele voorstelling van die wereld maken. Isik schetst meedogenloos de verloedering; potloodventers in de lift, de junks, de springers, de inbraken en smerigheid. Maar tegelijk heeft hij heimwee naar de Bijlmer; de saamhorigheid van de kleurrijke bewoners, de ruimte om te spelen en te vervelen.

Naast alle ellende beschrijft Isik ook de mooie dingen. Zijn vader is een egoïstische klootzak, maar op koninginnedag is hij ook de ijverige man die samen met zijn gezin gehaktballetjes verkoopt en zijn kinderen ruim laat delen in de winst. Tussen al die meedogenloze pestkoppen op de middelbare school is daar ineens Kaya, de jongen die Metin wel ziet, en waardoor hij energie en zelfvertrouwen krijgt. En moeder die door haar man ‘vogelbrein’ wordt genoemd, ontwikkelt zich tot een zelfstandige vrouw die zich ontworstelt aan de vernederingen van haar man.

Het is een roman vol hoop en perspectief. Isik maakt een wereld zichtbaar die je liever niet ziet, en toont dat een allochtoon, gepest kind dat zich jaren onzichtbaar heeft gemaakt, een gevierd Nederlands auteur kan worden die de Libris literatuur-prijs wint.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *